ซ้อมหนีไฟบ่อยแค่ไหนถึงจะพร้อมจริง? ความถี่ที่สถานประกอบการไม่ควรมองข้าม
เมื่อเกิดไฟไหม้ สิ่งที่ทำให้คนในอาคารปลอดภัยไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนถังดับเพลิงหรือสัญญาณเตือนภัยเท่านั้น แต่ยังขึ้นอยู่กับว่าทุกคนรู้หรือไม่ว่าต้องทำอะไรและไปทางไหน การฝึกซ้อมดับเพลิงและอพยพหนีไฟจึงเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยเปลี่ยนแผนฉุกเฉินบนกระดาษให้กลายเป็นทักษะที่ใช้งานได้จริง คำถามคือควรซ้อมบ่อยแค่ไหนจึงจะเหมาะสม? คำตอบไม่ได้มีเพียงเรื่องจำนวนครั้งตามกฎหมาย แต่ต้องพิจารณาความเสี่ยงของอาคาร การเปลี่ยนแปลงของบุคลากร และความพร้อมของระบบความปลอดภัยร่วมด้วย
อย่างน้อยปีละครั้งคือเกณฑ์พื้นฐานตามกฎหมาย สำหรับสถานประกอบกิจการที่อยู่ภายใต้กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัยเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ข้อ 30 กำหนดให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างทุกคนฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมอพยพหนีไฟพร้อมกันอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง โดยลูกจ้างของนายจ้างทุกรายที่ทำงานอยู่ในอาคารเดียวกันและในวันเวลาเดียวกันต้องเข้าร่วมการฝึกซ้อมพร้อมกันด้วย นอกจากความถี่แล้ว ยังมีขั้นตอนด้านเอกสารที่ต้องดำเนินการ ได้แก่ ส่งแผนการฝึกซ้อมและรายละเอียดต่อหน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อขอความเห็นชอบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน หากนายจ้างไม่สามารถดำเนินการฝึกซ้อมเองได้ ต้องใช้ผู้ให้บริการที่ได้รับใบอนุญาตจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน จัดทำรายงานผลการฝึกซ้อมและยื่นต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายใน 30 วันนับจากวันที่ฝึกซ้อมเสร็จ ดังนั้น การจัดกิจกรรมซ้อมหนีไฟให้ครบหนึ่งครั้งโดยไม่มีแผนหรือไม่ดำเนินการตามขั้นตอนที่กำหนด อาจยังไม่เพียงพอต่อการปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมาย
แล้วควรซ้อมมากกว่าปีละครั้งหรือไม่? แม้การฝึกซ้อมอย่างน้อยปีละครั้งจะเป็นเกณฑ์พื้นฐาน แต่บางสถานที่ควรมีการฝึกทบทวนหรือซ้อมสถานการณ์เพิ่มเติมระหว่างปี โดยเฉพาะอาคารที่มีคนเข้าออกจำนวนมาก หรือมีการเปลี่ยนแปลงผังพื้นที่อยู่เสมอ เพราะพนักงานใหม่อาจยังไม่รู้ตำแหน่งทางหนีไฟ ขณะที่พนักงานเดิมอาจลืมขั้นตอนเมื่อไม่ได้ฝึกเป็นเวลานาน ตัวอย่างสถานที่ที่ควรพิจารณาจัดกิจกรรมทบทวนเพิ่มเติม ได้แก่ โรงงานที่มีเครื่องจักร วัตถุไวไฟ หรือสารเคมีที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้ อาคารสำนักงานและศูนย์การค้าที่มีผู้ใช้อาคารจำนวนมาก โรงแรมและสถานที่พักที่มีผู้เข้าพักเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา คลังสินค้าที่มีการจัดวางชั้นเก็บของและเส้นทางสัญจรเปลี่ยนเป็นระยะ อาคารที่มีพนักงานหลายกะ ซึ่งอาจมีบางกลุ่มไม่ได้เข้าร่วมการฝึกซ้อมครั้งก่อน การซ้อมเพิ่มเติมไม่จำเป็นต้องเป็นการจำลองเหตุการณ์เต็มรูปแบบทุกครั้ง อาจใช้การทบทวนเส้นทางหนีไฟ การตรวจสอบจุดรวมพล หรือการฝึกบทบาทของผู้รับผิดชอบประจำชั้น เพื่อให้ทุกคนคุ้นเคยกับหน้าที่ของตนเองมากขึ้น
หลังซ้อมเสร็จ ต้องประเมินอะไรบ้าง? การฝึกซ้อมจะมีประโยชน์ก็ต่อเมื่อองค์กรนำผลที่ได้ไปปรับปรุงระบบจริง ไม่ใช่จบกิจกรรมแล้วกลับไปทำงานตามปกติโดยไม่มีการทบทวน ควรมีผู้สังเกตการณ์บันทึกปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการฝึก เช่น พนักงานได้ยินสัญญาณเตือนทั่วถึงหรือไม่ เส้นทางหนีไฟมีสิ่งของกีดขวางหรือประตูเปิดใช้งานได้ตามปกติหรือไม่ ผู้เข้าร่วมทราบจุดรวมพลและสามารถไปถึงได้อย่างปลอดภัยหรือไม่ มีการตรวจนับผู้ที่อพยพออกจากอาคารครบถ้วนหรือไม่ เจ้าหน้าที่สามารถสื่อสารและประสานงานกันได้รวดเร็วเพียงใด เมื่อพบข้อบกพร่อง ควรกำหนดผู้รับผิดชอบและระยะเวลาแก้ไขให้ชัดเจน เช่น ย้ายสิ่งกีดขวางออกจากทางเดิน เพิ่มป้ายบอกทาง หรือปรับระบบประกาศให้ได้ยินชัดเจนทุกชั้น จากนั้นจึงทดสอบซ้ำในจุดที่ยังมีปัญหา
บริษัทรปภ.มีบทบาทอย่างไรในการเตรียมความพร้อม การดูแลความปลอดภัยของอาคารไม่ได้จำกัดอยู่ที่การเฝ้าประตูหรือป้องกันบุคคลภายนอกเท่านั้น โดย บริษัทรปภ. ที่ให้บริการดูแลสถานประกอบการอย่างครบวงจร มักมีงานรักษาความปลอดภัยประจำอาคาร การควบคุมการเข้าออก การตรวจตราพื้นที่ การเฝ้าระวังผ่านกล้องวงจรปิด การจัดกำลังเจ้าหน้าที่สำหรับงานกิจกรรม และการประสานงานเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ซึ่งสามารถสนับสนุนแผนรับมืออัคคีภัยได้ตั้งแต่การสังเกตความผิดปกติ แจ้งเตือนเหตุ ช่วยจัดระเบียบการอพยพ ไปจนถึงประสานหน่วยดับเพลิงและตรวจสอบความเรียบร้อยของจุดรวมพล ทั้งนี้ การจัดฝึกซ้อมดับเพลิงและอพยพหนีไฟตามกฎหมายต้องดำเนินการโดยนายจ้างเองตามขั้นตอนที่กำหนด หรือใช้ผู้ให้บริการฝึกซ้อมที่ได้รับใบอนุญาต ไม่ใช่ถือว่าการมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยประจำอาคารจะทดแทนการฝึกซ้อมได้
เตรียมบทบาทของเจ้าหน้าที่ให้ชัดเจนก่อนเกิดเหตุ เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยสามารถเป็นส่วนหนึ่งของทีมตอบสนองเหตุฉุกเฉินได้ หากได้รับมอบหมายหน้าที่และฝึกฝนตามขั้นตอนที่เหมาะสม ตัวอย่างเช่น แจ้งเหตุไปยังผู้รับผิดชอบและหน่วยงานฉุกเฉิน อำนวยความสะดวกในการเปิดทางออกและเส้นทางอพยพ ป้องกันไม่ให้บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องเดินย้อนกลับเข้าไปในพื้นที่เสี่ยง ช่วยประสานงานกับทีมดับเพลิงและหน่วยกู้ภัย สนับสนุนการตรวจนับคนและรายงานข้อมูล ณ จุดรวมพล การกำหนดหน้าที่เหล่านี้ล่วงหน้าช่วยลดความสับสน โดยเฉพาะอาคารขนาดใหญ่ที่มีหลายทางเข้าและมีผู้ใช้งานจำนวนมาก
ความถี่ที่เหมาะสมต้องสะท้อนความเสี่ยงของสถานที่ หากเป็นสถานประกอบกิจการทั่วไป ควรยึดการฝึกซ้อมดับเพลิงและอพยพหนีไฟอย่างน้อยปีละครั้งตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง และเพิ่มการฝึกทบทวนเมื่อมีพนักงานใหม่ เปลี่ยนผังอาคาร หรือปรับปรุงระบบความปลอดภัย ส่วนอาคารที่มีความเสี่ยงสูงอาจต้องจัดกิจกรรมฝึกเพิ่มเติมให้เหมาะกับลักษณะการใช้งาน โดยไม่รอให้ครบกำหนดรอบประจำปี หัวใจสำคัญจึงไม่ใช่การซ้อมให้ครบตามจำนวนครั้งเท่านั้น แต่ต้องทำให้ทุกคนรู้จักสัญญาณเตือน เข้าใจเส้นทางหนีไฟ และปฏิบัติตามหน้าที่ได้เมื่อเกิดเหตุจริง การมีแผนที่ชัดเจน เจ้าหน้าที่ที่ผ่านการฝึก และการประเมินผลหลังซ้อม จะช่วยให้องค์กรพร้อมรับมือเหตุเพลิงไหม้ได้ดีกว่าการมีอุปกรณ์ครบแต่ไม่มีใครรู้วิธีใช้งาน
สนใจหาบริษัทรปภคุณภาพ ติดต่อ https://www.maguardcctv.com/
เข้าชม : 7
|